Devlet Yönetimi:

- Türkler bağımsızlıklarına önem vermişlerdir.
- Hükümdarlar kağan, han, hakan gibi unvanlar kullanmışlardır.
- Türkler, hükümdarlarına Gök-Tanrı tarafından devlet yönetme yetkisi verildiğine inanmaktaydılar. Bu inanca "Kut" denir.
- Ülke hanedan ailesinin ortak malı olarak kabul edilirdi. Bu düşünce ülke topraklarının kısa sürede parçalanmasına neden olmuştur.
- Hükümdarın eşine Hatun (Katun) denmiştir. Devlet idaresinde yetkileri bulunmaktaydı.
- Hükümdarın oturduğu başkente "Ordu" denmekteydi.
- Devlet "töre" ile yönetilmekteydi. Töre, kanunlar ve örflerden oluşmaktaydı.
- Devlet iki bölgede yönetiliyordu. (Doğu-Batı, Kuzey-Güney, Sağl-Sol, Ak-Kara)
- Kararlar "toy" veya "kurultay" denilen meclislerde alınırdı. Meclis üyelerine ise toygun adı verilmekteydi.
- Orduda onlu sistem kullanıldı(Mete Han'dan sonra). Savaşlarda, süngü, kalkan, kılıç, yay ve ol kullanılırdı.

Din ve İnanış

- Gök-Tanrı inancı yaygındır (Tek tanrı inancı).
- Şamanizm inancı da görülmektedir.(İyi ve kötü ruhların varlığına inanma)
- Ölümden sonraki hayata inanç vardı. Bu nedenle ölen kişi atıyla birlikte gömülürdü.
- Mezarlarına "Kurgan", cenaze törenlerine ise "Yuğ" adı verilirdi. Hayatta iken öldürdüğü düşman sayısı kadar "balbal" adı verilen heykelleri mezarları etrafına konulurdu.
- Budizm, Maniheizm, Taoizm, Hırıstiyanlık ve Museviik dinleri de Türkler arasında görülmekteydi.

Sosyal Hayat

- Devlet işlerinde töre kuralları uygulanmaktaydı. Bu kurallar yazılı değildi.
- Hükümdar töreye aykırı karar veremezdi. Hapis cezası çok azdı. (Göçebe hatay tarzından dolayı)
- İlk olarak Uygurlar yerleşik yaşama geçtiler.
- Türklerin temel geçim kaynakları hayvancılıktır. Uyguarlar döneminde Çin ile ticaret önemliydi.

Yazı-Dil ve Edebiyat

- İlk alfabeyi Göktürkler kullanmıştır.
- En eski yazılı eserler Göktürkler'e ait olan Orhun Kitabeleridir.
- Uygurlar 18 harfli Uygur Alfabesini kullandılar.
- Uygurlar, kâğıt kullanmışlar ve hareketli harfler yaparak matbaa yapmışlardır.

Bu döneme ait destanlar

- Oğuz Kağan - Büyük Hun Devleti
- Ergenekon - Göktürkler
- Türeyiş ve Göç - Uygurlar
- Manas - Kırgızlar

- Sav : Günümüzdeki atasözlerinin karşılığıdır.
- Sagu : Ölenlerin arkasından söylenen sevgi konulu sözler.
- Koşuk : Savaş ve şölenlerde söylenir.

Bilim ve Sanat

- On iki Hayvanlı Türk takvimini kullandılar.
- Türkler, göçebe yaşadıkları için sanat eserleri taşınabilir şekilde yapılmıştır. Uygurlardan itibaren ise yerleşik hayata geçen Türkler, manastır, saray gibi mimari eserler yapmışlardır.
- Halı-kilim dokumacılığı, çadır önemli bir yere sahiptir.

Bütün hakları saklıdır. © 2007 - sosyalcim.org