|
Demokrasi nedir? Demokrasi, halkın, halk tarafından yönetimidir. Demokraside egemenlik halka aittir. Egemenlik: devlet etkinliklerinde söz sahibi olan iradedir. Yani, milletin ve onun oluşlturduğu devletin sahip olduğu yönetme yetkisinin tümüdür. Demokraside, halk hürdür. Vatandaşların özgürlükleri devletin anayasasında belirtilir. Seçimlerde halk isterse aday olabilir ya da seçmen olarak oy kullanabilir. Böylece demokraside halk yönetime katılır. Devlet sahip olduğu emegenlik ile ülkenin içte ve dışlta bağımsızlığını sağlar. Bizim Anayasamıza göre “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir. Egemenliğin kullanılması, hiç bir şekilde, hiçbir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz” (Anayasa madde 6). Temel insan hakları ve özgürlükleri demokrasinin vazgeçilmez koşullarındandır. Ayrıca kişilerin, seçme ve seçilme özgürlükleri devlet tarafından güvence altına alınır. Günümüz demokrasilerinde halk kendisini yönetme görevini temsilcileri aracılığı ile yerine getirmektedir. Bu temsilcilerin belirlenmesi seçimle olur. Seçimlerde birden fazla siyasî partiden ya da birden fazla adaylardan istediğine oyunu verir. Halk, temsilcilerine yetkiyi belirli bir süre kullanmaları için verir. Uygulama şekillerine göre demokrasi üç çeşittir: a. Doğrudan Demokrasi: Bu yönetim şekli ilk çağda uygulanmıştır. Egemenliğin sahibi olan millet, devlet işlerini kendisi görür. Halkın tümü belirli zamanlarda toplanarak, devlet işlerini görüşüp kabul eder. Yasayı da kendisi yapar. ilk çağda eski Yunan şehir devletlerinde uygulanmıştır. Günümüzde İsviçre kantonlarında ve A.B.D’nin bazı eyaletlerinde “halk meclisleri” doğrudan doğruya yönetimle ilgili konularda karar verebiliyor. b. Yarı Doğrudan Demokrasi: Bu demokrasilerde yöneticileri halk seçer. Seçilen yöneticilerin yetkileri sınırlı olduğundan kendi başlarına karar veremezler. Alınan kararlar, hazırlanan yasalar, halkın oyuna sunulur. “Referandum” ile bu yasalar kabul edilirse uygulanır. Bu sistem İsviçrede uygulanmaktadır Halkın veto etme yetkisi de vardır. Ayrıca halktan kişiler de yasa teklifinde bulunabilirler. Demokrasinin Temel ilkeleri a) Millî Egemenlik: Toplumun yönetme gücünün millete ait olması demektir. Millet egemenligini ya dogrudan ya da temsilcileri (Milletvekilleri) aracılıgıyla kullanır. Halk temsilcilerini seçer. Onlar da hak adına yasalar yapar ve oylarlar. Ülke yapılan yasalara göre yönetilir. Yasalar bir ülkede medeniyeti geliştirmek için yapılır. b) Özgürlük: Bireyin başkalarına zarar vermeden her şeyi yapabilmesidir. Özgürlükler ve temel insan hakları birbirinden ayrılmaz bir bütünü oluşturur. Demokrasi; özgürlükler ve insan hakkının korundugu rejimdir. c) Eşitlik: Hakların kullanılmasında ayrım yapılmamasıdır. Demokraside eşitlik ilkesi yasalar önünde eşitlik anlamını taşır. Demokrasilerde yasalar herkese aynı biçimde uygulanır. Herhangi bir kişiye, aileye, zümreye ya da sınıfa ayrıcalık tanınmaz. Hekes yasalarla belirlenen haklardan eşit olarak yararlanır. ç) Çogulculuk: Demokratik toplumlarda, farklı görüşlerin farklı siyasal partiler ile temsil edilmesine “çogulculuk” denir. Demokratik toplumlarda her görüşe, anlayışa, inanışa tutuma saygı gösterilir. Her bireyin temel hakları ve özgürlükleri korunur. Hiç kimse düşüncelerini başkalarına zorla kabul ettiremez. Huzur ve barış ancak hoşgörü ile saglanabilir. d) Çogunluk : Demokrasilerde çogunluk ilkesi aranır. Seçimlerde çogunlugu elde eden parti iktidar partisi olabilir. Böylece ülkeyi yönetme yetkisini elde eder. Ancak iktidar olamayan partiler de muhalefeti oluşturur. Muhalefette kalanlar, yönetici çogunlugu eleştirmek hakkına sahiptirler. Egemenlik halka ait olmalı. Halk, milletvekillerini seçimle belirlemeli. Seçimler belirli bir süre sonra yenilenmelidir. Vatandaşların temel insan hakları anayasa ile belirlenmeli. Bunlar devlet güvencesinde olmalıdır. İnsanlar demokrasiyi benimsemeli. Devlet demokrat kişilerin yetişeceği ortamın koşullarını hazırlamalıdır. Temel insan hakları ve özgürlükleri demokrasinin vazgeçilmez koşullarındandır. Ayrıca kişilerin, seçme ve seçilme özgürlükleri devlet tarafından güvence altına alınır. Günümüz koşullarında halk kendisini yönetme görevini temsilcileri aracılığı ile yerine getirmektedir. Bu temsilcilerin belirlenmesi seçimle olur. Seçimlerde birden fazla siyasî partiden ya da birden fazla adaylardan istediğine oyunu verir. Halk, temsilcilerine yetkiyi belirli bir süre kullanmaları için verir. c. Temsilî Demokrasi: Günümüzde uygulanan demokrasi şeklidir. Belirli bir süre için halk temsilcilerini seçer. Mahalle Muhtarını, Belediye Başkanını, Milletvekillerini seçimle belirler. Böyle halk, milletin seçtiği temsilciler tarafından idare edilir. Yönetim anayasanın kurduğu sisteme uygun olarak yürütülür. Milletvekilleri, mecliste tüm millete hizmet vermeye çalışırlar. Çalışmaları, millet tarafından başarılı görülenler yeniden seçilme şansına sahiptirler. Türkiye Cumhuriyeti devleti, temsilî demokrasi ile yönetilmektedir. |
Yorumlar: 
Henüz yorum yapılmamıştır.
