sosyal bilgiler dersi - Tarihin tanımı ve özellikleri

Tarihin Tanımı:

Geçmişte yaşayan insan toplululkarının faaliyetlerini, yer ve zaman göstererek, neden-sonuç işilkisi içerisinde, yazılı ve yazısız kaynaklara dayanarak anlatan objektif bir bilim dalıdır.

Tarih biliminin özellikleri:

- Objektif olmalıdır.
- Yer ve zaman belirtir.
- Olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurar.
- Belgelere dayalıdır.
- Tarih bilimi tekrar edilemeyeceğinden deney ve gözleme dayanmaz.
- Tarih bilim geçtiği dönemin şartlarına göre değerlendirilir.

Tarihin faydalandığı bilim dalları:

1) Arkeoloji: Kazı bilimidir. Yazının olmadığı dönemlerdeki insan yaşayışları hakkında bilgi verir.
2) Antropoloji: Toplumların ırklarını inceler.
3) İktisat:Ekonomik olayların kanunlarını ortaya koyan iktisat bilimi geçmişteki olayların iktisadi sebeplerinin anlaşılması konusunda tarihçilere ışık tutar.
4) Filololoji: Dil bilimidir.
5) Nümizmatik: Eski paraları inceler.
6) Heraldik: Armaları inceler.
7) Felsefe: Tarihteki olaylarda dönemin felsefesini bilmek ve düşünce yapısını öğrenmek tarihçinin olayları daha derin anlayabilmesini sağlar.
8) Epigrafi: kitabeler üzerindeki yazıları inceler.
9) Kronoloji: Tarihi olayların zaman içerisinde sırsını belirleyen bilimdir.(Takvim bilimi)
10) Sosyoloji: Toplumu incelemesiyel tarihi olaylardaki toplumların özelliklerinin bilinmesi konusunda tarih bilimine yardımcı olur.
11) Etnografya: Toplumn örf, adet ve geleneklerini inceler.
12)Paleografya: Eski yazıları inceler.
13) Coğrafya: Olayların geçtiği coğrafi yapıyı inceler. (dağlarını, nehirlerini, iklimini)
14) Diplomasi: Resmi belgeleri inceleler ce sınıflandırır.
15) Toponomi : Yer adları bilimi

Yazılış şekline göre tarih çeşitleri:

1. Hikayeci Tarih:
İlkçağ'da ortaya çıkmıştır. Hikayeci tarihte olaylar olaylar hikaye yoluyla anlatır.

2. Öğretici Tarih:
Tarihi olylardan ders çıkarmayı amaçlayan anlatım türüdür.

3. Araştırmacı Tarih:
Olayların çok yönlü şekilde araştıran anlatım çeşididir.

Tarihte kaynakların sınıflandırılması:

Yazılı kaynaklar: Arşiv belgeleri, kanunlar, kararnameler, kararlar, gazeteler, dergiler, eserler

Sözlü Kaynaklar: şiirler, hikayeler, efsaneler, destanlar, menkıbeler, fıkralar ve atasözleri.

Türklerin kullandıkları takvimler:

Oniki Hayvanlı Takvim:

- İslamiyet öncesi Türk devletleri kullanmıştır.
- Güneş yılı esasına göre hazırlanmıştır.
- Bir yıl 365 gün olarak hesaplanmıştır.
- Her yıl bir hayvan ismiyle adlandırılır.
- Asya'nın bazı bölgelerinde hala kullanılmaktadır.

Celali Takvimi:

- Güneş yılı esasına göre hazırlanmıştır.
- Büyük Selçuklularda Celaleddin Melikşah zamanında kullanıldı.

Hicri Takvim:
- Hz. Muhammed'in (Sav) Mekke'den Medine'ye hicretini (622) başlangıç olarak kabul eder
- Ay yılı esassına göre hazırlanmıştır.
- Hz. Ömer (r.a) zamanında kullanılmaya başlandı.
- - Bir yıl 354 gündür.
- Hicri takvimde aylar: Muharrem, Safer, Rebiülevvel, Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce.
- Osmanlı Devleti'nde kullanıldı.
- 1 Ocak 1926'da miladi takvimin kullanılmaya başlamasıyla son buldu.

Rumi Takvim:

- Osmanlı Devleti'nde 1839'da mali işlemler için kullanılmaya başlandı.
- Güneş yılı esasına göre hazırlanmıştır.
- 1 Ocak 1926'da miladi takvimin kullanılmaya başlamasıyla son buldu.

Miladi Takvim:

- Güneş yılı esasına dayanır.
- İyonlar, Yunanlar ve Romalılar'ın katkılarıyla geliştirildi.
- Roma İmparatoru Jullius Cesar ve Papa XII.Gregor tarafından düzenlendi ve günümüzdeki şeklini almdı.
- Başlangıç olarak (Milat) İsa'nın doğumunu kabul eder.
- Türkiye'de 1 Ocak 1926' uygulanmaya başlandı.

Aşağıdaki linkten tarih çevirme motorunu kullanabilirsiniz:
http://193.255.138.2/takvim.asp

Tarihin başlangıcı ve çağlara ayrılması:

Tarih öncesi Çağlar:
Yazının bulunmasına kadar geçen dönemdir.

İki kısmda incelenir:

1. Taş Devri:
- Kaba Taş Devri
- Yontma Taş Devri
- Cilaı Taş Devri

2. Maden Devri:
- Bakır Devri
- Tunç Devri
- Demir Devri

Tarihi Çağları:

- İlk Çağ: M.Ö. 3200 yazının bulunuşu ile başlar.M.S. 375 Kavimler Göçü'ne kadar devam eden dönemdir.

- Orta Çağ: 375 Kavimler göçü ile 1453 İstanbul'un Fethi arasında kalan dönemdir.

- Yeni Çağ : 1453 İstanbul'un Fethi'nden başlayığ 1789 Fransız İhtilali'ne kadar geçen dönemdir.

- Yakın Çağ: 1789 Fransız İhtilali ile başlayan dönemdir.

Yorumlar:

Henüz yorum yapılmamıştır.