Cesur, temkinli, sabırlı ve azimli bir kişiliğe sahip olan Sultan İkinci Mahmud, Alemdar Mustafa Olayı sonrasında, 28 Temmuz 1808 tarihinde tahta çıktığında yirmi üç yaşındaydı. Zekî ve bilgili bir insan olan Sultan İkinci Mahmud, Avrupa'daki yenileşme hareketlerini benimsemişti. Adalet işlerine gereken önemi verdi, yeni kanun ve tüzükler hazırlattı ve bu sebeple kendisine "Adlî" ünvanı verildi.

Şiiri, edebiyatı ve bilimi seven, halk arasında dolaşmayı ve onların dertlerini dinlemeyi gerekli gören Sultan İkinci Mahmud, Osmanlı Devleti'ni gerek sosyal bakımdan, gerekse uygarlık açısından ileri bir ülke yapmaya çalıştı. Sultan İkinci Mahmud, yakalandığı verem hastalığından kurtulamayarak, 1 Temmuz 1839 günü, dinlenmek için gittiği kardeşi Esma Sultan'ın Çamlıca'daki köşkünde, elli dört yaşında vefat etti. Büyük bir cenaze töreni ile halkın gözyaşları arasında Divan Yolu'ndaki türbesine defnedildi.

II. Mahmut'un yaptığı yenilikler

- Sekban-ı Cedit ocağı kuruldu. Yeniçerilerin karşı çıkması ve Alemdar Mustafa Paşa'nın öldürülmesinden sonra kaldırıldı.
- Eşkinci ocağı kuruldu. Yeniçerilerin karşı çıkması üzerine kaldırıldı.

- Vakayı Hayriye (Yeniçeri Ocağının kaldırılması) : Kuruluş ve yükselme dönemlerinde devlete büyük hizmetler yapan Yeniçeriler sonraki dönemlerde bozulmaya uğramış ve disiplinsiz br ocak haline gelmiştir. Yapılan yeniliklerin önünde ise en büyük engel olmuştur. II. Mahmut halkın desteğini alarak Yeniçeri Ocağını kapatmıştır (1826). Yeniçeri Ocağının yerine Asakir i Mansure-i Muhammediye adıyla yeni bir ocak kurulmuştur.

Yeniçeri ocağının kaldırılmasıyla yeniliklerin önündeki önemli bir engel ortadan kaldırılmıştır.

- Divan teşkilatı kaldırılarak yerine nazırlıklar (bakanlıklar) kuruldu.
- Posta, polis, karantina sistemi kuruldu.
- İlk resmi gazete (Takvim-i Vekâyî) çıkarıldı.
- İlk kez Avrupaya öğrenci gönderildi.
- Harp okulu açıldı.
- Müsadere usulü kaldırılarak özel mülkiyet ve miras hakkı tanındı.
- Askeri amaçlı ilk nüfus sayımı yapıldı.
- Memura fes ve pantolon giyme zorunluluğu getirildi.
- Vergi kuralları yeniden düzenlendi.
- İstanbulda ilköğretimin zorunlu olması kabul edildi.
- Yerli malı kullanılması teşvik dildi.
- Gümrük vergilerinde düzenleme yapılarak yerli tüccarın yabancı tüccarlarla rekabet edebilmesine ortam sağlandı.

Bütün hakları saklıdır. © 2007 - sosyalcim.org