6. sınıf, Konular

Yasama, Yürütme, Yargı

Tarafından 27 Ocak 2013 tarihinde, 6. sınıf, Konular kategorisinde yayınlanmıştır.

Yasama, Yürütme, Yargı

Devletin Temel Organları

Yasama Organı. Anayasanın 7. maddesine göre, yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir (TBMM) ve bu yetki devredilemez. TBMM, beş yılda bir yapılan seçimlerde seçilen 550 üyeden oluşur. Meclis, savaş nedeniyle seçimlerin bir yıl ertelenmesine ve beş yıllık süre dolmadan seçimlerin yenilenmesine (erken seçim) karar verebilir. Anayasada belirtilen şartlar altında Cumhurbaşkanınca verilecek karara göre de yeni seçime gidilebilir. TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde ise ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır. Genel seçimlere bir yıl kala, ara seçim yapılamaz.

Milletvekili seçimleri serbest, eşit, gizli, tek dereceli olarak genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına uygun olarak yargı denetiminde yapılır. 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı seçme, 30 yaşını dolduran ve ilköğretimini tamamlayan her Türk vatandaşı ise seçilme hakkına sahiptir. Seçim yöntemi yasalarla belirlenir.

Metni anayasada yer alan “andı” içerek göreve başlayan milletvekilleri, tüm ulusu temsil ederler. Milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözleri ile açıkladıkları düşün-celerinden dolayı yasama dokunulmazlıkları vardır.

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ve milletvekil-liğinin düşmesine Meclis karar verir. Buna ilişkin kararların iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Meclis, çalışmalarını anayasaya ve kendi yaptığı iç tüzüğe göre komisyonlar şeklinde yürütür. Uzmanlık konularına göre oluşturulan komisyonlar hazırlık çalışmalarını yaparlar. Son söz Genel Kurulundur. Dilekçe Komisyonuna her vatandaş başvuruda ve şikayette bulunabilir.

Yürütme Organı. Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulundan oluşur. Yükseköğretim kurumları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu ve Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kurumlar da yürütme bölümünde yer alır.

Cumhurbaşkanı. Devletin başıdır. Türkiye Cumhuriyetini ve Türk milletinin birliğini temsil eder. TBMM tarafından 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim görmüş milletvekilleri ya da milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından gizli oyla ve Meclis üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla seçilir. Görev süresi yedi yıldır.

Anayasanın uygulanmasını, devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözeten Cumhurbaşkanı’nın;

Gerektiğinde TBMM’yi toplantıya çağırmak, yasaları yayım-lamak ve gerekli gördüğünde yeniden görüşülmek üzere Meclise geri göndermek, anayasa değişikliklerini gerekli gördüğünde halkoyuna sunmak, yasalara, yasa gücünde

Yargı Organı. Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. Hukukun üstünlüğü ilkesiyle, mahkemelerin ve yargıçların bağımsızlığı ve yargıç güvencesi esastır. Özel durumlar dışında duruşmalar herkese açıktır. Suç ve cezada, sorumluluğun kişisel olması ile suçsuzluk karinesi geçerlidir. Herkesin yargıç önünde hak arama özgürlüğü vardır.

Herkes, meşru araç ve yollardan yararlanarak hak arama özgürlüğüne ve adil yargılanma hakkına sahiptir.

Kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartları ve sözleşmeleri ile bunlardan doğan uyuşmazlıkların çözümü için uluslararası tahkim mümkündür.

Yargı; adli, idari ve özel olarak üçe ayrılmıştır. Askeri mahkemeler askeri yargı alanına girmektedir. Anayasanın 143. maddesi 2004 yılında tamamen kaldırılarak, Devlet Güvenlik Mahkemelerinin varlığına son verilmiştir.

Anayasada; anayasa yargısıyla ilgili olarak Anayasa Mahkemesi, adli yargıyla ilgili olarak Yargıtay, idari yargıyla ilgili olarak Danıştay, askeri yargıyla ilgili olarak Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve yargı yolu uyuşmazlıklarıyla ilgili olarak Uyuşmazlık Mahkemesi, yüksek mahkeme sayılmıştır. Yargı bölümünde ayrıca Sayıştay ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kuruluna da yer verilmiştir.

yasa gücündeki kararnamelerin ve TBMM iç tüzüğünün biçim ile esas yönünden anayasaya uygunluğunu denetlemektir. Cumhurbaşkanı’nı ve Bakanlar Kurulu üyelerini, yüksek mahkemelerin Başkan ve üyelerini, başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ile Sayıştay Başkan ve üyelerini, görevleri ile ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatı ile yargılar. Siyasi partilerin kapatılması davalarına ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının partilere uyarı yapılması istemlerine bakar. Siyasi partilerin mali denetimlerini yapar, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ya da milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin TBMM kararlarını inceler, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını ve Başkan vekilini seçer.

Cumhurbaşkanı ile iktidar ve muhalefet partilerinin meclis grupları ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri sayı-sındaki milletvekilleri, Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma hakkına sahiptirler. Ayrıca mahkemeler de, baktıkları davada uygulayacakları kanun maddelerinin
anayasaya aykırı olduğuna dair ciddi bir sav ile karşılaştıkları takdirde ya da kendiliklerinden Ana-yasa Mahkemesi’nde dava açabilirler.

Anayasa Mahkemesi 11 asıl ve dört yedek üyeden oluşur. 11 üye ile toplana-rak karar verir. Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Sayıştay Baş-kanları ve üyeleri ile öğretim üyeleri; özel yön-teme ve kontenjana göre, üst düzey yöneticiler ve avukatlar arasından seçilir.

1.614

Yazar Hakkında

admin -

Son Eklenenenler
Çok Okunanlar
Sponsorlar
Tavsiye Linkler
Copyright 2012 - Tüm Hakkı Saklıdır. Sosyalcim.org - Bu sitede yayınlanan yazılar ve görseller kaynak gösterilmeden kullanılamaz.